انفاق

downloadدست دهنده

انفاق چیست؟

دیگر از اوصاف مؤمنین با تقوی این است که از آنچه به آنها روزی داده ایم و عطا و بخشش نموده ایم دیگران را برخوردار می نمایند .روزی چیزی را گویند که انسان در حیات و زندگانی خود از آن منتفع گردد(از آن فایده و سود ببرد) این است که در عُرف گویند خداوند به فلانی مال و اولاد و علم روزی کرده و مقصود از انفاق هر چیزی است که به وی عطا شده . .

در مجمع البیان راجع به بیان آیه چند وجه گفته :

۱-مقصود از انفاق زکات مفروضه است

۲-نفقه دادن مرد است به اهل وعیال خود زیرا که آیه پیش در حکم زکات نازل شده

۳-توسعه در نفقه است

۴-از آنچه به آنها تعلیم نموده ایم و آنهارا دانا گردانیده ایم به دیگران می آموزند. (روایت از حضرت امام صادق علیه السلام )

۵-بهتر آن است که حمل نمائیم آیه را بر عموم انفاق زیرا که حقیقت رزق شامل می گردد آنچه را که انسان بدون موانع خارجی بتواند از آن منتفع گردد و این آیه دلالت دارد که حرام رزق نیست زیرا که خداوند در مقام مدح و تعریف انفاق کنندگان است و کسی که از مال حرام انفاق می نماید  چگونه مستحق اجر و ثواب می باشد.

و در نظر قاصر بهترین اقوال این است که مقصود از رزق کلیه نعمتهایی است که خداوند به بشر انعام و بخشش نموده و بالاترین همه نعمتهای الهی افاضه نور علم و حکمت است که از اشراق فیض ازلی صادر گشته و قلب تاریک بشر را جلاء داده.

و مقصود از انفاق این است که از آنچه خداوند به او عنایت نموده دیگران را منتفع نماید و همانطوری که بدن رزق دارد و روزی او مواد طبیعی است که بایستی دم بدم به وی برسد و اگر چند روزی غذا به او نرسد می میرد، روح و دل آدمی نیز محتاج به غذای روحانی است که از مبدء فیاض به قلب افاضه می گردد و همان و طوری که بهترین رزقها نسبت به انسان همان افاضه علوم و حکمت است بهترین انفاقات او نیز انفاق علم و دانش و آموختن آن به دیگران است.

… انفاق مالی سِرَّش معلوم است که انفاق تمام مال که به حد اسراف و تبذیر برسد مطلوب نیست بلکه حد وسط مطلوب است چنانچه در تمام صفات و ملکات فضیلت در حد وسط است در قرآن مجید خطاب به رسول اکرم است ( قرار مده دست خود را مثل غا در گردنت کنایه از اینکه هیچ ندهی و بسیار پهن مکن که ما یحتاج خود را بدهی پس بنشینی در خانه برهنه و ملامت زده با حسرت بر درک نماز جماعت.-اسراء/۳۱)

ونیز در مقام تعریف فرموده : مؤمنین کسانی می باشند که وقتی انفاق می کنند زیاده روی نمی کنند و تنگ گیری هم نمی کنند و حد وسط را مراعات می نمایند. (فرقان/۶۷)

زیرا که بحسب ظاهر مال از انفاق کردن کم می شود اگر چه در معنی و حقیقت زیاد می گردد و نمو می کند.

روایت از حضرت امیر است که “از زکات دادن در صورت و ظاهر مال کم می گردد لکن در حقیقت و معنی زیاد می شود. ”

اما علم اگر به انفاق و تعلیم و تعلم نه در ظاهر و نه در معنی کم نمی شود بلکه زیاد می شود لکن ممکن است سِّر دیگری در کار باشد و آن این است که ممگن نیست عالمی بتواند تمام علوم و آنچه در ضمیر خود اندوخته تعلیم دیگری نماید بلکه اصلا عالم نمی تواند علم خود را تحمیل دیگری نمایدمنتهی به قدر توسعه معانی نیست و توسعه گفتار به قدر توسعه قوه فکریه نیست. و سِرَّش واضح و معلوم است گفتار از زبان و جوارح پدید می گردد و آن از عالم ماده و چشم و جسمانیات است و معانی از قلب و از قوای فکریه ظهور می نماید و آن از عالم مافوق الطبیعه است و توسعه عالم معانی را هرگز نتوان مقایسه نمود با ضیق عالم طبیعت و ماده .

عالم و لو آنکه در اول مرتبه علم و دانش باشد قوه تکلم و بیان وی نسبت به معانی مندرجه در ذهن وی محدود است قوه فکریه اسنان و علوم و دانش او از عالم روحانیین گرفته شده و از آن عالم غیر منتاهی که منبع فیضان فیض غیر متناهی حق تعالی است سر چشمه گرفته تکلم نمودن و ارائه مافی الضمیر به توسط بدن می شود و بدن چون از عالم اجسام است و عالم اجسام نسبت به روح و نفس کوچک است ، این است که آنچه در ذهن است از علوم کلیه و معانی حقیقیه در تحت الفاظ نمی گنجد پس هر عالمی خواهی نخواهی بعضی علوم خود را تواند بدیگران بیاموزد نه تمام آن را .

خلاصه بنا بر اینکه رزق را تعمیم دهیم انفاق در آیه که یکی از صفات متقین بشمار آورده منحصر به انفاق مال بکله منحصر به انفاق مال و علم نمی شود بکله شامل می گردد آنچه را که خداوند عطا و بخشش نموده از قوی و مشاعر و عنوان حیثیات و غیر اینها که بایستی شخص متقی مردم را از تمام آنهامنتفع گرداند از عملش بدیگران به قدر امکان به توسط قلم و سخنرانی بیاموزاند بکله به افعال و کردار و گفتار نیکوی خود مردم را تعلیم کند و هدایت نماید، و طریق سعادت را به آنها نشان دهد و به جاه و حیثیات خود بیچارگان را ازمهلکه نجات دهد و به دست خود دست ناتوانی را بگیرد و به پای خود قدم برای کمک و رفع حاجت برادران ایمان و ملی خود بر دارد.

(بانو مجتهده امین، مخزن العرفان، تفسیر سوره مبارکه بقره)

درباره admin

و ما رأیت منه الا جمیلا... (حضرت زینب علیها السلام)همه جا همچون کوهی استوار خود را آماده کرده تا فرمان مطاع امام زمان خود را انجام دهد و بی دریغ در راه اطاعت او فرمان برداری کند و خدا می داند آن لحظه آخری که برادر را برای رفتن به میدان شهادت بدرقه می کند با چه نیروی عجیبی خو را نگه می دارد و چگونه استقامت و بردباری از خود نشان می دهدکه امام حسین علیه السلام اسراری را به او می گوید ...(نگاهی کوتاه به زندگانی زینب کبری-سید هاشم رسولی محلاتی)

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشود

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

رفتن به بالا