خانه / نبض زندگی در آیین بندگی / حمایت از حیوانات از نظر فقهی

حمایت از حیوانات از نظر فقهی

طوطی

حمایت از حیوانات از نظر فقهی

در فقه اسلامی قواینن بسیاری پیرامون حمایت از حیوانات به چشم می‌خورد، و زمانی که ما به مجموعه این قوانین و دستورات نگاه می‌کنیم، درمی‌یابیم که اسلام میان حیوان و سایر جامدات، تفاوت قائل شده است و انسان‌ها حق ندارند همانند موجودات بی‌جان با حیوانات برخورد کنند،‌ البته درختان و گیاهان و سایر اشیا نیز فراخور خلقت و ارزش خود، ‌دارای احکام و حقوقی می‌باشند، هر چند حقوق آنها با حقوق حیوانات بسیار متفاوت است.
باید به راز این تفاوت توجه نمود و دید از کجا سرچشمه می‌گیرد و زیربنای آن چیست؟‌
در فقه اسلامی برای حیوانات، حرمتی در نظر گرفته شده است که مبنای اثبات حقوقی برای حیوان، و تکالیفی برای صاحبان آنها می‌باشد.
شیخ طوسی در مقام بیان علت برای وجوب نفقه حیوانات تصریح می‌کند:‌
«زیرا حیوان برخوردار از احترام است».
همچنین علامه حِلّی در کتاب اجاره می‌گوید:
«زیرا حیوان به خودی خود و ذاتًا ‌برخوردار از احترام است».‌
و همچنین تعبیر در کتاب «مسالک الاقهام» شهیدثانی و کتابهای متعدد دیگری به چشم می‌خورد و خود مبنای بسیاری از احکام پیرامون حیوان می‌باشد… .
اگر از مجموعه آیات قرآن و احادیث و مطالب فلسفی و عرفانی به این نکته برسیم که حیوان به عنوان موجودی زنده و دارای روح و انواع درک‌های دیگر در کنار ماست و رنج و لذت را احساس می‌کند، باید در برخورد و بهره‌برداری از آن، ‌توان و احترام حیوان را رعایت نماییم، ‌هر چند دست تدبیر خالق متعال، ‌انسان را به گونه‌ای برتری داد که می‌تواند ازآنها استفاده نماید، ‌اما این برتری به این معنا نیست که به صورت دلخواه و تنها با در نظر گرفتن مسائل مادی به حیوان نگاه کند.
اثبات درک و شعور حیوان، ‌زیربنای حقوق آن می‌باشد و مبانی مطرح شده درباره حیوان می‌تواند مجتهد را در استنباط احکام مربوط به نگهداری و بهره‌برداری حیوان کمک کند و در فتوای او بسیار مؤثر است و در موردی که حدیث خاصی درباره آن وجود نداشته باشد، این اصل راهگشا است، برخلاف اینکه به حیوان تنها به عنوان کالایی که دارای ارزش مالی و اقتصادی است نگاه شود. بدیهی است در این صورت در هر موردی که نفع مادی انسان با حق حیات حیوان تعارض پیدا کند به راحتی سود و زیان مالی بر زندگی و توان و درد و رنج حیوان مقدم می‌شود.به عنوان مثال می شود به مسئله تقدم جان حیوان بر وضو اشاره نمود که اگر معیار حرمت حیوان باشد آب را به حیوان می‌دهند و تیمم می‌کنند. اما اگر قائل به حرمت ذاتی حیوان نشده و تنها ارزش مالی حیوان در نظر گرفته شود، ‌در صورتی، ‌تیمم جایز است که ندادن آب به حیوان و تلف شدن و موجب ضرر مالی گردد.
همچنین در جایی که سوار برکشتی و مانند آن باشند و نجات جانشان منوط به سبک کردن آن وسیله باشد و امر دائر شود، ‌که حیوان موجود در کشتی را به بیرون بیندازند و یا اشیای گرانب‌های بی‌جان را، ‌اگر برای حیوان قائل به حرمت ذاتی شویم-همان طور که شهید ثانی تصریح نمود- نجات جان حیوان مقدم است، ‌هر چند از نظر قیمت از سایر وسایل کم ارزش‌تر باشد…
(ابولقاسم مقیمی،‌ حقوق حیوانات درسلام )

درباره admin

و ما رأیت منه الا جمیلا... (حضرت زینب علیها السلام)همه جا همچون کوهی استوار خود را آماده کرده تا فرمان مطاع امام زمان خود را انجام دهد و بی دریغ در راه اطاعت او فرمان برداری کند و خدا می داند آن لحظه آخری که برادر را برای رفتن به میدان شهادت بدرقه می کند با چه نیروی عجیبی خو را نگه می دارد و چگونه استقامت و بردباری از خود نشان می دهدکه امام حسین علیه السلام اسراری را به او می گوید ...(نگاهی کوتاه به زندگانی زینب کبری-سید هاشم رسولی محلاتی)

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشود

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

رفتن به بالا