خانه / حکیمانه / مراحل شکل گیری حیات انسان

مراحل شکل گیری حیات انسان

جنین سه قلو

مراحل شکل گیری حیات انسان

قرآن مجید، حیات جنینی انسان را به اطوار و مراحل مختلفی تقسیم کرده، می‌فرماید:‌
«خدا شما را در مراحل مختلفی آفرید». (نوح،‌۱۴)
مرحله‌اول:‌ خاک
«ما انسان را از عصاره و فرآورده‌های خاک آفریدیم». (مؤمنون،‌۱۲).
نطفه ‌انسان،‌ مولود غذاهای گوناگونی است که از نباتات و گوشت و لبنیات سرچشمه می‌گیرد. حیوانات هم از نباتات تغذیه می‌کنند و نباتات هم از خاک مایه می‌گیرند.
بنابراین نطفه‌ انسان-که بعداً به صورت انسانی در می‌آید- مولود خاک است. اکتشافات جدید هم نشان می‌دهد عنصری که زمین در بردارد از قبیل: ‌آهن، ‌مس،‌ کلسیم، ید و …عصاره‌ آنها در انسان وجود دارد و انسان،‌ به وسیله ‌نباتات و حیوانات از عصاره‌های مواد خاکی تغذیه می‌کند و به تولید مثل برمی‌خیزد.
مرحله‌دوم:‌ آب
«اوست که بشر را ازآب آفرید» (فرقان،‌۵۴).
از نظر زیست‌شناسان، انسان مانند اسفنجی است که آب او را فراگرفته است. جسمِ یک فردِ هفتاد کیلویی، از پنجاه لیتر آب تشکیل شده است،‌ و این نسبت ثابت است.
اگر شخصی بیست درصد آب بدنش را از دست بدهد، دیگر سلامتی خود را باز نخواهد یافت.
آبِ یاخته‌های بدن انسان، ‌دارای مقدار زیادی پتاسیم می‌باشد و عملاً فاقد نمک است. ولی آب خارج از یاخته‌ها، ‌عملاً پتاسیم ندارد، ‌بلکه دارای مقدار زیادی نمک است و این ترکیب آب خارج از یاخته‌ها، ‌جزء ‌به جزء‌ به آب دریایی شباهت دارد که میلیون‌ها سال قبل، ‌اولین اَشکال حیات در آن شکل می‌گرفت و بعداً زمانی که موجودات آبی به خشکی روی آوردند، ‌دریای درون را نیز با خود آوردند؛ چون بدون آن زندگی برای آنها در خشکی ممکن نبود.
آری، ‌این است معجزه شگفت‌انگیز قرآن که در صحرایی خشک و سوزان و بدون ابزار علمی و در جامعه‌ای بی‌سواد اعلام کرد:‌
«اوست که بشر را از آب آفرید».
مرحله‌سوم:‌ علق
پروردگار انسان را از علق [کرمکی شبیه زالو] آفرید (علق،‌۲).
«علق» در لغت،‌ کرمکی است به دیواره‌ رحم زن می‌چسبد؛ و به معنای زالو و حیوان شناور خون‌خوار نیز آمده است. امروزه وقتی اسپرماتوزئید را زیر میکروسکوپ می‌گذارند، ‌انبوه کثیری از کرمک‌های زنده‌ شناوری
را مشاهده می‌کند که این کرمک‌ها وقتی وارد رحم می‌شوند، مانند زالو به دیواره رحم می‌چسبند.
«اسپرماتوزئید» در حدود چهار سانتیمتر معکب است،‌ که در هر یک سانتیمتر آن صد تا دویست میلیون حیوان زنده ‌شناور یافت می‌شود. این حیوانات حیرت‌انگیز، دسته جمعی به قصد رسیدن به «اوول» (سلول ماده)، حرکت می‌کنند.
تخمدان یک زن جوان، ‌تقریباً شامل سیصد هزار هزار تخمک نارس است،‌ ولی از همه ‌این‌ها در حدود چهارصد عددشان رسیده و بالغ می‌شوند.
هنگام قاعدگی، ‌تخمک، پس از تَرَک‌‌خوردن کیسه‌ای که محتوی آن است، ‌به روی دنباله‌های لوله‌ کوتاهی که از تخمدان تا زهدان کشیده شده می‌افتد و با حرکت مژه‌های لرزان این لوله، خود را به زهدان می‌رساند و به این ترتیب تخمدان، خود را برای پذیرش اسپرم نر آماده می‌کند.
مرحله‌ چهارم:‌ ایجاد از آب بی‌ارزش
«آن‌گاه خدا نسل بشر را از چکیده و خلاصه ‌آب بی‌مقدار پدید آورد». (سجده،‌۸)
اسپرم‌ها یعنی همان کرمک‌ها و به تعبیر قرآن مجید عَلَق‌ها و یاخته‌های جنسی نر با ماده ‌لزجی،‌ همراه نطفه‌ مرد، ‌خود را به دهانه ‌رحم می‌رسانند و پس از رسیدن به داخل رحم، ‌ناگهان نبرد شگفتی میان آنان به وقوع می‌پیوندد.
در این نبرد عجیب، دویست میلیون اسپرم شرکت دارندکه با سرعت ۱۵کیلومتر در ساعت برای تصرف تخمک زن به سوی آن حرکت می‌کنند و طولی نمی‌کشد که اولین صفوف اسپرم‌ها به جدار تخمک می‌رسند.
ناگهان هزاران کرمک،‌ تخمک را در بر می‌گیرند. کرمک‌ها -که دُم‌هایشان به سرعت می‌جنبد- در زیر ذره‌بین مانند چمن‌زاری هستند که با وزش نسیم، موج می‌زنند و تا زمانی که یکی از کرمک‌ها نتواند خود را در آغوش تخمک فرو برد،‌ این عمل ادمه دارد.
هر اسپرم کوشش می‌کند اولین نفری باشدکه به درون تخمک وارد می‌گردد، ‌تا این‌که اولین اسپرم پوسته را می‌شکافد و وارد تخمک می‌شود، ‌و به محض ورود،‌ دُم کرمک قطع شده،‌ محل ورود متورم می‌شود. در این هنگام، ‌پروتوپلاسمای تخمک نیز منقبض گشته، ‌مایعی از خود خارج می‌کند تا کرمک‌های دیگر نتوانند وارد آن شوند.
بنابراین از دویست میلیون اسپرم، ‌تنها یک اسپرم با تخمک می‌آمیزد و انسان تولید می‌شود، ‌و چنانچه اراده ‌حق و رحمت واسعه‌اش تعلق بگیرد، ‌دو یا سه اسپرم وارد می‌شود در این صورت در رحم زن، ‌جنین دوقلو یا سه‌قلو پرورش می‌یابد.
مرحله‌ پنجم: ‌امشاج « سلول تخم»
ما انسان را از نطفه‌ مخلوط پدید آوردیم.
برای این که انسانی به وجود آید، ‌ابتدا باید تخمک –یعنی یاخته ‌جنسی ماده که یکی از کرمک‌ها را در برگرفته– وارد رحم شود. تخمک، ‌دانه ‌سپیدی است که ۲۵۰ هزار بار از یاخته‌ جنسی نر یعنی اسپرم بزرگتر است؛ به این خاطر وقتی تخمک، ‌با سیل اسپرم برخورد می‌کند،‌ یکی از آنها را در خود فرو می‌برد و با کرموزوم‌های سلول نر که تعدادشان به نصف تقلیل یافته با کرموزوم‌های سلول تخمک می‌آمیزد و در نتیجه، ‌موجودتازه‌ای بنام سلول تخم پدید می‌آید که در اصطلاح قرآن «امشاج» نامیده شده.
اگر بهترین وضع زندگی برای سلول نر و سلول ماده فراهم باشد، ‌قادر به ادامه‌ زندگی نیستند و به زودی می‌میرند، مگر آن‌که با یکدیگر ترکیب شوند و سلول تخم- یا به تعبیر قرآن « امشاج» -را به وجود آورند.
پس از عمل لقاح،‌ سلول تخم شروع به تقسیم می‌نماید. ابتدا به دو، ‌سپس به چهار و بعد به هشت و…تقسیم می‌شود و به همین صورت بر اثر تقسیمات متوالی، ‌توده‌ای سلولی به وجود می‌آید.
مرحله ‌ششم:‌ صورت‌بندی جنین
اوست خدا،‌ آفریننده، ‌نوساز، ‌صورتگر، همه ‌نام‌های نیکو ویژه ‌اوست. (حشر،‌۲۴)
پس از تکمیل شدن سلول‌ها –یعنی مصالح ساختمان جنین- انبوه کثیری از سلول‌ها برای بنای پیکره ‌انسان، ‌تحویل رحم داده می‌شود و در رحم، ‌ساختمان جنین آغاز می‌گردد.
ابتدا این سلول‌های بی‌شمار، ‌به قدرت پروردگار و در سایه ‌رحمت واسعه و مهربانیش از یکدیگر مجزا شده، ‌هرکدام به جایگاه مخصوص خود روانه می‌شوند؛ سلول‌های مغز، ‌سلول‌های چشم، ‌سلول‌های گوش و… همین‌طور هر یک، ذرات هم‌عضو خود را پیدا کرده، تشکیل عضوی می‌دهند و به این ترتیب پیکر جنین به وسیله ‌سلول‌ها ساخته و پرداخته و صورت‌بندی می‌شود.
گلوله‌ کوچکی که در طرف چپ جنین قرار دارد، ‌منبع تغذیه ‌جنین است. این گلوله که در خون شناور است، عصاره ‌غذا و آب و تنفس را که توسط دستگاه‌های گوارش و اکسیژن تهیه و وارد خون شده است، گرفته و از راه ناف به بدن طفل منتقل می‌کند.
این است رحمت واسعه ‌الهی که همه چیز را فرا گرفته و آثارش در ذره ذره‌ بنای خلقت از خورشید روشن‌تر است.
مرحله‌ هفتم:‌ پیچیده شدن جنین در سه پرده
«خدا شما را در شکم‌های مادرانتان می‌آفریند، ‌آفرینش بعد از آفرینش دیگر در سه تاریکی» (زمر، ۶).
به تدریج، ‌سه پرده جنین را در برمی‌گیرد. این پرده‌ها عبارتند از:‌.پرده ‌آمینوس، پرده کوریون،‌ پرده آلانتوئید.
آمینوس،‌پرده ای است که از نموّ سطح خارجی جنین حاصل می‌شود و از اطراف توسعه پیدا می‌کند، ‌تا فضایی به نام حفره ‌آمینوس در پشت جنین به وجود می‌آورد و آنگاه در حفره ‌آمینوس، ‌مایع زلالی پدید می‌آید.
پرده کوریون، خارج از پرده آمینوس قرار دارد و به کمک آن، ‌جنین محفوظ می‌ماند.
پرده آلانتوئید، در ناحیه‌ شکمی جنین است و مربوط به لوله‌هاضمه‌آن بوده ،‌به جذب غذا کمک می کند. این پرده‌ها نمی‌گذارند از ناحیه‌ هوا، ‌نور، ‌آب، ‌باد و ضربات وارده زیانی به جنین وارد آید، و در فاصله‌ میان پرده آمینوس و جنین مایعی وجود دارد که هرگاه ضربه‌ای به شکم وارد شود، این ضربه به مایع منتقل می‌گردد و در آن خنثی و مستهلک می‌شود.
این است رحمت واسعه‌ حق که همه چیز را فرا گرفته و گوشه‌ای از آثارش در اوضاع و احوال جنین لمس می‌شود.
مرحله ‌هشتم:‌ دمیده شدن روح
«آن‌گاه [جنین را در] آفرینشی دیگر پدید آوردیم. آفرین باد بر خدا که بهترین آفرینندگان است. (مؤمنون،‌۱۴)
پس از پایان صورت‌بندی جنین– که خود دنیای شگفت‌انگیزی از قدرت خداست و هنوز بسیاری از حقایق آن به صورت اسرار‌آمیز مانده و تاکنون ابزارهای علمی و افکار قَویم به کشف آن دسترسی پیدا نکرده‌اند- مرحله ‌دمیدن روح فرا می‌رسد که خود از عجایب بسیار پیچیده است.
حضرت حق، به رحمت و اراده‌اش،‌ تحول شگفت‌انگیزتری در جنین پدید می‌آورد، یعنی جان در او می‌دمد و جنین مرده را زنده می‌کند.
«و از روح خود در او بدمم» (حجر، ‌۲۹)
از این پس، ‌جنین تعلیم می‌گیرد که انگشت خود را در دهان بگذارد، و به همین خاطر است که نوزاد بلافاصله پس از تولد می‌تواند پستان مادر را بمکد.
مرحله ‌نهم‌:‌ تولد
«خدا شما را از شکم‌های مادرانتان بیرون آورد» (نحل، ‌۷۸).
داستان تولد نوزاد، یکی از شگفت‌انگیزترین حوادثی است که در دستگاه آفرینش اتفاق می‌افتد. جنین که نُه ماه تمام در سکوت و تاریکی و گرمای مطبوع رحم زندگی کرده، ‌اینک به اراده ‌خدا و در سایه ‌رحمت حق، وارد محیطی جدید که قابل مقایسه با محیط قبل نیست می‌شود و برای این‌که بتواند خود را با محیط جدید وفق دهد و هماهنگ کند، ‌رحمت الهی همه نوع استعداد و نیروی لازم را به او بخشیده است.
او از رحم مادر- که دارای حرارتی به میزان ۳۷ درجه است- وارد محیطی که حرارتش کمتر یا بیشتر است می‌شود، ‌ولی خود را با محیط جدید هماهنگ می‌کند. چگونگی این هماهنگی از معماهای علم طب است. از تاریکی قدم به روشنایی می‌گذارد و نور خیره کننده‌ دنیای جدید را با چشمان کوچک و لطیفش تحمل می‌کند. از محیطی مرطوب و لزج به محیطی خشک می‌آید و خود را با خشکی محیط بلافاصله وفق می‌دهد. تا پیش از ولادت از راه ناف تغذیه می‌کرد، ‌اینک با دهان غذا می‌خورد و بدون واسطه از هوا تنفس می‌کند.
این‌ها جلوه‌ها رحمت واسعه ‌حق است که همه چیز را فرا گرفته و در این مقام است که انسان باید با تمام وجود به شکر نعمت‌های بی‌شمار حضرت دوست برخیزد و با تضرع و زاری و ذلت و مسکنت و زبان حال و قال برای تکمیل سفره ‌مادی و معنویش بگوید:
اللهم إنی أسألُکَ برحمتک التی وَسِعَت کُلّ شَیء‌

(استاد حسین انصاریان، شرح دعای کمیل، ج اول)

درباره admin

و ما رأیت منه الا جمیلا... (حضرت زینب علیها السلام)همه جا همچون کوهی استوار خود را آماده کرده تا فرمان مطاع امام زمان خود را انجام دهد و بی دریغ در راه اطاعت او فرمان برداری کند و خدا می داند آن لحظه آخری که برادر را برای رفتن به میدان شهادت بدرقه می کند با چه نیروی عجیبی خو را نگه می دارد و چگونه استقامت و بردباری از خود نشان می دهدکه امام حسین علیه السلام اسراری را به او می گوید ...(نگاهی کوتاه به زندگانی زینب کبری-سید هاشم رسولی محلاتی)

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشود

رفتن به بالا