خانه / نمی از باران / اسلام / دعا و زیارت / چرا دعا می‌کنیم؟

چرا دعا می‌کنیم؟

imagesدعا با بچه

چرا دعا می‌کنیم؟

«یا مُجیبَ الدَّعوات»: (ای اجابت کننده ی‌دعاها و خواسته‌ها)

قرآن می‌فرماید: «اَمَّن یُجیبُ المُضطَرَّ اِذا دَعاه وَ یَکشِفُ السُّوء»: «آیا آن‌که اجابت می‌کند

درمانده را وقتی او را می‌خواند و سختی را گشایش می‌دهد»

این جا این سؤال مطرح می‌شود: آیا همه‌ی‌ دعاها مستجاب می‌شوند؟ و همه‌ی‌ درخواست‌ها

جواب می‌گیرند؟ در پاسخ باید گفت بله ، ‌امّا چگونه؟ ابتدا انواع دعا و چگونگی استجابت آن‌ها

را روشن می‌نماییم.

اقسام دعا و شرایط استجابت هرکدام :

۱-     بعضی از دعاها را انسان به زبان استعداد می‌گوید یعنی به زبان چیزی نمی‌گوید ‌امّا

استعداد کمالی را دارد.

۲-     بعضی را به زبان حال می‌گوید، مثل وقتی که می‌گوید: «سُبحانک اِنّی کنتُ مِن الظّالِمین».

یا می‌گوید: «انّی مِسکینُ المُستجیر» یعنی فقط حال خود را بیان می‌کند که از نوع بیان، حاجت

او روشن می‌شود.

۳-     برخی را به زبان قال می‌گوید. مثلاً می‌گوید: خدایا روزی می‌خواهم، خانه و فرزند

می‌خواهم.

دعا به زبان استعداد یعنی انسان، آمادگی کمالی را در نفس خود دارد که طبعاً آن را از خدا

می‌خواهد. خداوند حتماً چنین دعایی را به واسطه‌ی‌ رحمت عام، و لطف و کرم و فیاضیت خود

اجابت می‌نماید. حتّی اگر شخص با زبان هم نخواهد؛ خداوند کمبودی را که برای کامل شدن آن

نقص وجود دارد برطرف می‌کند.

اگر انسان در دعا به زبان حال فعلی خود چیزی را از خدا بخواهد که صلاح او نیز همان باشد،

خداوند اجابت می‌فرماید ‌امّا ممکن است به تأخیر بیفتد تا آن‌حال مقام شود.

گاهی فقط با زبان دعا می‌کند و چیزی را می‌خواهد که استعداد و آمادگی آن را ندارد و به صلاح

او نیست، خداوند در عوض آن به او چیز دیگری عطا می‌کند.

استجابت دعا در حقیقت با انقطاع دعا کننده از اسباب و ارتباط با اسمی خاص از اسماء الله

صورت می‌گیرد که همین ارتباط، حل کننده‌ی مسئله‌ی آن‌شخص خواهد بود. [۱]

باید دانست که طلب توفیق طاعت، در عین میل همه‌ی‌ قوا به عصیان، بی معنی است. اگر به

هنگام دعا، دل و زبان یکی نباشد، دعا مستجاب نمی‌شود. بنابراین انسان باید چیزی از خدا

بخواهد که موجب کمال اوست و استعدادش را هم در نفس خود دارد. گاهی دعا کننده عجول

است حال آن که معمولاًعجله ی کسی خدا را به تعجیل وا نمی‌دارد. گاهی هم مطلبی را از خدا

می‌خواهیم که به صلاحمان نیست. ‌امّا در هر حال، دعا رد نمی‌شود و به نحوی درزمانی

مستجاب می‌گردد.

خداوند به دعای حرام خوار و تارک الصلوه و مواردی دیگر که در احادیث آمده است اعتنا

نمی‌کند. چون اسباب و کلیدهای غیب از دست چنین افرادی خارج است.

نکته آخر این که : چه بسا خودِ گفتن «یا خدا» در دعا اهمیّتش بیش‌تر از چیزی است که

می‌خواهیم، در بسیاری موارد پول و مقام و مادیات دیگری را خواسته‌ایم که بعدها معلوم

می‌شود بچه گانه و بی فایده بوده است.

مهم‌ترین چیزی که انسان می‌تواند از خدا بخواهد، خود خداوند است، یعنی فنا شدن در او. در

حدیث است بالاترین کار نیک و عاقبت به خیری شهادت درراه خداست. ‌امّا این جهاد اصغر

است و در جهاد اکبر هم شهادت هست که همان رسیدن به فنای فی الله در سیر و سلوک است.

فنا در جهاد اکبر، مبارزه ‌بانفس و کامل شدن انسان از مقام شهادت در جهاد اصغر بالاتر است،

چون کوشش بیشتری می‌خواهد.

برترین دعاها

حال باید توجّه کرد، چرا دعا می‌کنیم؟

۱-            گاهی به خاطراحتیاجات مادی و حتّی حرص و طمع در زندگی دنیوی .

۲- گاهی هم به خاطر امور معنوی . گاهی حالات معنوی انسان باعث می‌شود که دست به دعا

بردارد، چرا که می‌خواهد بیش‌تر و بهتر بندگی کند، به طورکلی حقیقت ذکر و دعا ایجاد ارتباط

بین انسان و خداست.

در کلام بزرگان است: «اَلْمُؤمِنُ لا یُریدُ مالا یَبْقى»: «مؤمن چیزی را که باقی

نمی‌ماند، نمی‌خواهد». زیرا مؤمن زیرک و«کَیِّس» است. او از خدا، فقط آخرت‌را می‌طلبد و اگر

خیلی عاقل باشد تنها لقاء خدا را خواهد خواست. درحدیث است دنیای کسی که آخرت را

می‌خواهد تأمین است، پس باید آخرت و خود خدا خواسته شود. بهترین دعا و خواهش این

است که تمام قوای ظاهری و باطنی را متوجّه خدا نموده تا استعداد و حال مراحل بالاتر نصیب

انسان شود. باتمام قوای باطنی یعنی زبان، دل و عقل، خود خدا را بخواهد. چون هر قوه

یک‌زبان حال و استعدادی دارد. منتهای دعا این است: «اُریدُ اَنْ لااُرید»یعنی خود را نخواستن و

خدا را خواستن که این مقام «سابقون» است. رابعه عدویه عارف معروفی است که در قرن دوم

مورد احترام همه‌ی‌ مشایخ و بزرگان عرفان بوده است. وی ضمن مناجاتی چنین بیان می‌کند:

خداوندا اگر تورا از خوف دوزخ می‌پرستم، در دوزخم بسوز؛ و اگر به امید بهشت می‌پرستم، بر

من حرام گردان؛ و اگر از برای تو، تو را می‌پرستم، جمال باقی از من دریغ مدار. البتّه این

دعای تازه ای نیست. از حضرت زهرا چنین کلامی‌نقل است: «مااریدالّاالنظر الی وجهه

الکریم»:من (از خداوند) درخواستی جز مشاهده‌ی‌ وجه کریم او ندارم. [۲]

مولوی در باره‌ی‌ گروهی از اولیاء که دعا نمی‌کنند صحبت کرده است. می‌گوید:

من گروهی می‌شناسم ز اولیاء

 

که دهانشان بسته باشد از دعا

 

در حدیث است که دعا مُخ و اصل عبادت است، پس دعا نکردن این افراد مربوط به موارد

خاصی است یا مربوط به احوال تواضع است. یا این که بعضی چیزها باید وقتش برسد تا با دعا

نتیجه حاصل شود و قبل از آن وقت دعا نمی‌کنند. یا آن ولی خدا مصلحت‌ها را می‌داند و دعا

نمی‌کند، و یا آن‌ها خودشان‌را به خدا سپرده‌اند و یا از خدا فقط خود او را می‌خواهند که هر چند

چیزی نمی‌گویند ‌امّا ظاهر و باطنشان گواه این درخواست است.

نکته ی‌آخر این که نباید دعا باعث شود برای رسیدن به مطلوب کار و کوشش نکنیم؛ این اشتباه

بزرگی است. برای مثال قرآن به پیامبر«صَلَّی‌اللّه‌عَلَیه‌وَالِه» دستور می‌دهد وقتی در خطرهستید

همه با هم نماز نخوانید، دو دسته شوید گروهی نگهبانی دهند و گروهی نماز بخوانند تا غافلگیر

نشوید.[۳] پس علاوه بردعا، برنامه ریزی و کار وتلاش هم لازم است نه این که فقط دعا کنیم.

 

[۱]- المیزان عربى‌، ج ۸ ، ص ۳۵۶

[۲]- الخصائص الفاطمیه‌، الشیخ محمد باقر الکجوری ج۱ص۶۳۴٫

[۳] – نساء ۱۰۲

(اسماء الحسنی ، شرح دعای جوشن کبیر،مهدی افتخار)

درباره admin

و ما رأیت منه الا جمیلا... (حضرت زینب علیها السلام)همه جا همچون کوهی استوار خود را آماده کرده تا فرمان مطاع امام زمان خود را انجام دهد و بی دریغ در راه اطاعت او فرمان برداری کند و خدا می داند آن لحظه آخری که برادر را برای رفتن به میدان شهادت بدرقه می کند با چه نیروی عجیبی خو را نگه می دارد و چگونه استقامت و بردباری از خود نشان می دهدکه امام حسین علیه السلام اسراری را به او می گوید ...(نگاهی کوتاه به زندگانی زینب کبری-سید هاشم رسولی محلاتی)

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشود

رفتن به بالا